นำมาบันทึกไว้ดูต่างหน้า เนื่องจากช่วงนี้งานเยอะเหลือเกิน เขียนบล็อกไม่ค่อยไหว

สัมภาษณ์ คุณจักรกฤษณ์ ตาฬวัฒน์ (อาจารย์เม่น) ผู้ร่างหลักสูตรคอมพิวเตอร์กราฟฟิก โครงการแม่ฮ่องสอนไอทีวัลเลย์

รายละเอียดอยู่ที่ เว็บไอทีวัลเลย์

รายการวิทยุ แม่ฮ่องสอนไอทีวัลเล่ย์ ตอนที่ 9 คลื่น FM 104 MHZ วันเสาร์ที่ 7-8-53 เวลา19.30 น.-20.00 น.
สัมภาษณ์ คุณจักรกฤษณ์ ตาฬวัฒน์ (อาจารย์เม่น)
เจ้าของบริษัทไทเกอร์ไอเดีย(ออกแบบ และพัฒนาเว็บไซต์) ผู้ร่างหลักสูตรและ เป็นวิทยากรอบรมด้านคอมพิวเตอร์กราฟฟิก

ฟังเสียงได้ที่นี่ http://bit.ly/a972kL

Q – อาจารย์เม่นมาร่วมงานกับโครงการแม่ฮ่องสอนไอทีวัลเล่ย์ได้อย่างไร

A – ประมาณ 3-4 ปีก่อน ได้ร่วมงานกับศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) โดยทั่วไป NECTEC ก็มีส่วนให้งบประมาณสนับสนุนในการดำเนินงานโครงการและจัดการแข่งขันเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศในประเทศไทยหลายๆครั้ง เมื่อมีโครงการแม่ฮ่องสอนไอทีวัลเล่ย์ ก็ได้รับเกียรติให้มาช่วยร่างหลักสูตรคอมพิวเตอร์กราฟฟิก สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมปลาย ( ม.4 ถึง ม.6 ) จึงได้คิดว่าจะวางหลักสูตรอย่างไรให้เด็กที่เรียนจบ ม.6 แล้ว หากไม่เรียนต่อ ก็สามารถปฏิบัติงานได้ จึงออกแบบโดยคือ ม.4 และ ม.5 ให้เรียนเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์กราฟฟิก และเมื่อถึง ม.6 จึงให้มีการทำโครงงาน โดยจะมีที่ปรึกษามาช่วยดูแลโครงงานของนักเรียนด้วยทั้งจากภาคเอกชน และนักวิจัยจาก NECTEC

Q – ปัจจุบันความคืบหน้าของการเรียนการสอนด้านคอมพิวเตอร์กราฟฟิก ในโครงการไอทีวัลเล่ย์ เป็นอย่างไรบ้าง

A – เนื้อหาการสอนปัจจุบันจะแบ่งเป็นระดับชั้น

ม.4 มีการเรียนการออกแบบสิ่งพิมพ์ ด้วยนโยบายของ NECTEC สนับสนุนการใช้ซอฟต์แวร์ระบบเปิด (Open Source) เพื่อให้สามารถใช้ ซอฟต์แวร์ได้ฟรีและไม่ผิดลิขสิทธิ์หากไม่ได้ซื้อ ซึ่งการละเมิดซอฟต์แวร์ถือเป็นปัญหาใหญ่มากในประเทศไทย การเรียนการสอนจึงใช้ โปรแกรม Gimp (ใช้สำหรับตกแต่งภาพลักษณะคล้ายๆ Adobe Photo Shop) และ โปรแกรม Inkscape (ใช้สำหรับวาดรูป ลาดเส้น ลงสีสัน ลักษณะคล้าย Adobe Illustrator) ซึ่งทั้งสองเป็นโปรแกรมแจกฟรี หากซื้อโปรแกรมลิขสิทธิ์ทั้ง Photoshop และ Illustrator ราคารวมกันประมาณ 5 หมื่นบาท หากใช้ซอฟต์แวร์ Open Source ก็จะทำให้ต้นทุนต่ำลง และไม่ผิดกฏหมาย ซึ่งถือเป็นการเริ่มต้นพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ดี

สำหรับ เนื้อหาในชั้น ม.5 ควรจะใช้สื่อหลากหลายขึ้น มีการตัดต่อวิดีโอ และ ทำภาพเคลื่อนไหว 3 มิติ (3D Animation) และ การออกแบบเว็บไซต์ สำหรับเว็บไซต์นั้น หากออกแบบและสื่อสารได้ดี ก็จะมีมูลค่าเยอะมาก

เมื่อถึงชั้น ม.6 ก็มีนำเสนอโครงงาน เช่น นักเรียนในโครงการบางคน นำองค์ความรู้ของวัฒนธรรมพื้นบ้าน หรือชนเผ่าต่างๆ ซึ่งคนทั่วไปอาจไม่มีความรู้ มานำเสนอโดยใช้คอมพิวเตอร์กราฟฟิก เช่น กะเหรี่ยง ลีซอ หรือ ไทใหญ่ โดยมีเนื้อหา เช่น การประกอบอาหาร ชุดประจำเผ่า ฯลฯ นำมาพัฒนาเป็น สิ่งพิมพ์ สื่อการเรียนรู้ เว็บไซต์ มีการออกแบบวิธีการนำเสนอ การถ่ายทำ การสัมภาษณ์คนภายในชุมชน เพื่อประกอบการทำโครงงาน ซึ่งบางอย่างก็ถือเป็นองค์ความรู้ใหม่ในการนำเสนอผ่านสื่อ

Q – ด้วยเป้าหมายหลักของโครงการแม่ฮ่องสอนไอทีวัลเล่ย์ คือ สร้างคน สร้างงาน สร้างเครือข่าย คุณเม่นก็อยู่ทั้งในส่วนการสร้างคน และสร้างงาน อยากให้คุณเม่นช่วยแนะนำน้องๆที่เรียนในโครงการแม่ฮ่องสอนไอทีวัลเลย์ เรื่องแนวทางการทำงานด้านคอมพิวเตอร์กราฟฟิกในอนาคตด้วยครับ

A – งานทางด้านคอมพิวเตอร์กราฟฟิกมีหลากหลาย ทั้งการออกแบบสิ่งพิมพ์ ตัดต่อวิดีโอ และออกแบบเว็บไซต์ ซึ่งปัจจุบันก็มีวิชาชีพรองรับอยู่แล้ว นักเรียน ม.6 บางคนกำลังจะจบไปมีความรู้ด้านออกแบบสิ่งพิมพ์ ก็เทียบเท่ากับนักศึกษาระดับปริญญาตรีจบใหม่เลยทีเดียว

ด้วยวิชาคอมพิวเตอร์กราฟฟิกนั้น จับต้องง่าย มองเห็นผลงาน ชิ้นงาน หากนักเรียนที่เรียนจบ ม.6 ในโครงการแม่ฮ่องสอนไอทีวัลเล่ย์ไปแล้วไม่ได้เรียนต่อ ก็ยังสามารถนำความรู้นี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนหรือธุรกิจได้ เช่น ทำเมนูร้านอาหาร ใบปลิวที่พัก โรงแรม ฯลฯ เพราะปัจจุบันธุรกิจต่างๆ ก็ต้องใช้สิ่งพิมพ์ เว็บไซต์ หรือ สื่อประสม Multimedia ต่างๆ อยู่แล้ว ซึ่งความรู้นี้ก็สามารถใช้เป็นการเริ่มต้นวิชาชีพใช้ในชุมชนได้เลย

และหากนักเรียนต้องการศึกษาต่อ ก็มีสาขาวิชาในมหาวิทยาลัย รองรับอยู่ Computer Programming หรือ Web Programming หรือ จะเน้นไปทางศิลปะการออกแบบก็ได้ ซึ่งหาสนใจก็สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้

Q – ขอให้คุณเม่น ช่วยฝากทิ้งท้ายกับพี่น้องชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอนด้วยครับ

A – สำหรับนักเรียน ม.6 ปีนี้ก็ได้ทำโครงงานแล้ว หากใครมีบุตรหลานหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องสนใจก็สามารถสอบถามเกี่ยวกับโครงการได้ ในอนาคตหากแม่ฮ่องสอนมีบุคลากรทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเพิ่มขึ้นแล้ว ความรู้ด้านนี้ก็จะเป็นประโยชน์ต่อชุมชน

โดยส่วนตัวผมเอง ก็นำงานจากกรุงเทพมาทำที่ปาย ย้ายมาอยู่ที่อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอนแล้ว เพื่อนๆ ผมมาเที่ยวหาก็บอกอิจฉาอยากมาอยู่ที่ปายเหมือนกัน

หากโครงสร้างพื้นฐานและบุคลากรด้านไอทีมีคุณภาพมากขึ้น อนาคตแม่ฮ่องสอนก็สามารถเป็นศูนย์กลางด้านไอทีได้ เพราะแม่ฮ่องสอนเป็นเมืองที่น่าอยู่ น่าทำงาน อยู่แล้วมีความสุข

สำหรับนักเรียนหรือธุรกิจที่เกี่ยวข้อง หากต้องการคำปรึกษา ก็ยินดีเสมอ menn [at] imenn.com ครับ

แนบเอกสารบางส่วน เผื่อเป็นประโยชน์หากใครสนใจจะสร้างงานด้วยโปรแกรม Open Source ครับ
เอกสารเพิ่มเติม ดูที่ issuu.com ครับ

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• บรรยายเรื่อง เว็บรัฐบาลควรทำอย่างไรดี?
• เปิดสอนเวิร์ดเพรสเบื้องต้น, ออกแบบเว็บ, CSS+XHTML และสร้างธีม
• ผันตัวเองมาเป็นไพร่ขายแรงงาน
• ก่อตั้งสำนัก Small Valley และโครงการ Small Books
• บรรยายโปรแกรมโอเพนซอร์สสำหรับงานออกแบบ

เรียกสำนัก (ภาษาอังกฤษคิดว่าจะใช้ Non-profit) เพราะผมตั้งใจว่าจะไม่เป็นบริษัท/สมาคม/ชมรม ฯลฯ ที่ต้องขึ้นต่อรัฐ เนื่องจากมันวุ่นวาย และหากต้องทำอะไรในนามบริษัท/สมาคม ผมก็พอจะมีทางอื่นอยู่

ดังนั้น จิ๊กซอร์ระหว่างผม, อัค, พัช และจ๋ง ก็เลยชัดเจนขึ้นในที่สุด นั่นคือ อัค ดูแล iSchool เป็นหลัก, พัช ดูแล TiGER iDEA เป็นหลัก, จ๋งดูแล VaivaiSoft เป็นหลัก และผมดูแล Small Valley เป็นหลัก ทำให้แนวทางการผลักดันของผม เป็นไปตามข้อที่ 2. ที่เคยคิดไว้ใน บันทึกวิถีแห่งเจ้าสำนัก ว่า

มิเช่น นั้นก็ต้องนอกระบบไปเลย แล้วให้ในระบบคงความเป็นที่ปรึกษาไว้ แต่เงินที่ใช้ผลักดันทั้งหมดอยู่นอกระบบ

นั่นคือรายได้ในระบบของผมจะมาจากการเป็นที่ปรึกษา ทั้งให้กับบริษัทของหุ้นส่วน หรือรับจ้างอิสระ ทั้งรับจ้างสอน รับจ้างทำเว็บ ฯลฯ (ดูรายละเอียดที่ ค่าแรงรายชั่วโมงของกระผม) กับรายได้อีกส่วนผ่านสำนัก Small Valley ที่ผมวางแนวทางคร่าวๆ ไว้ว่า

เราคือทีมเล็กๆ ที่ไม่แสวงผลกำไร
สอนเด็กในแม่ฮ่องสอนและชนบทสร้างเว็บไซต์
เพื่อทำงานจริงให้ผู้สนับสนุน
โดยมีมืออาชีพตรวจและแก้ไขงาน

ซึ่งคงเน้นผู้สนับสนุนเป็นชาวต่างชาติเป็นหลัก

จุดประกาย?

ความคิดจะสร้างวิถีชีวิตของตนเองในชนบทนั้นมีมานานแล้ว เช่น บันทึกวิถีแห่งเจ้าสำนัก แต่มันมาชัดเจนเมื่อ

1. พบว่างานโปรเจ็ค (ออกแบบ/ทำเว็บ) ต้องทำกับคนที่ให้เกียรติเรา

เร่ิมมีชาวต่างชาติหลายรายมาติดต่องาน เพราะผลงาน WordPress ของผมที่อยู่ในเว็บ, มีชาวต่างชาติมาบริจาคเงินให้ธีมที่ผมแจกฟรี ฯลฯ และผมพบว่า ชาวต่างชาติจำนวนมากเข้าใจในคุณค่าของงานบริการสูงมาก จ่ายเงินตรงเวลา ยอมรับระบบคิดเงินตามเวลาที่ทำ (manday/manhour) พูดจาตรงไปตรงมา ฯลฯ ผมจึงสรุปว่า หากเป็นงานโปรเจ็ค ให้รับงานชาวต่างชาติที่เจอเราผ่านเว็บ หรือคนไทยที่มีคนแนะนำมาเท่านั้นดีกว่า

2. พบว่างานโปรดักท์ (ขายสินค้า) ที่ดีที่สุดคือ Digital Asset

นักการตลาดทั้งหลายต่างก็รู้ว่า Digital Asset (หรือซอฟท์แวร์, ในที่นี้ขอรวม SaaS หรือ Software as a Service ด้วยละกัน) คือสุดยอดของโมเดลธุรกิจ เนื่องจากใช้ทุนสมอง ผลิตซ้ำได้ไม่จำกัด ไม่ต้องห่วงเรื่องสต๊อก/ขนส่ง ฯลฯ แต่เมืองไทยไม่ใช่ที่สำหรับ Digital Asset ดังนั้นชัดเจนว่าผมไม่ควรเขียนโปรแกรมภาษาไทย, สร้างสื่อภาษาไทยเพื่อหารายได้ ฯลฯ ถ้าจะทำอะไรเป็นภาษาไทยแล้ว แจกฟรีเลยดีกว่า

ตอนนี้ที่ผมทำจึงเป็นไฟล์ที่ขายผ่านเว็บของเมืองนอก กับโปรเจ็คด้านความรู้ภาษาไทยแจกฟรี

3. พบว่าธุรกิจที่คนไทยยอมจ่ายเงินคือธุรกิจการศึกษา เพราะเราคือประเทศแห่งการเรียนพิเศษ

จากการทำ iSchool ทำให้ได้พบว่า ธุรกิจการศึกษานั้นจ่ายเงินก่อน ได้สินค้าทีหลัง (ใครๆ ก็รู้เนาะ )  และคนที่โดดเรียน (ไม่ได้สินค้า) ไม่ค่อยเรียกร้องเงินคืน จนถึงไม่เรียกร้องเรียนชดเชย นั่นคือมี Cash Flow ดีมาก, ไม่มี Refund, เป็นเงินสด, มีสิทธิยกเว้น VAT  ฯลฯ แต่ข้อเสียของธุรกิจนี้ก็คือ โมเดลที่จะได้กำไรสูงสุดนั้น ต้องทำคอร์สให้คุณภาพกลางๆ ลงทุนให้น้อยๆ เน้นการโปรโมท (ตามโทรทัศน์/รถไฟฟ้า/หนังสือพิมพ์ ฯลฯ) กับเน้นใบรับรอง เพราะคนไทยจำนวนมากอยากได้แค่ใบรับรองจากที่ที่มีชื่อเสียง ฯลฯ

แต่ก็เป็นธุรกิจที่ผมคิดว่า ถ้าทำให้ดี แม้จะลงทุนเวลาหาความรู้มาก ได้เงินช้า แต่ก็อยู่ยาวได้ ซึ่งผมเลือกเป็นอาจารย์อิสระ มากกว่าสร้างสถาบันการศึกษา

4. พบว่าถ้าอยากทำในสิ่งที่ดี ทำไปเลย อย่ามัวรอฟ้าดิน อย่าพึ่งใคร

ก่อนหน้านี้ได้รับเกียรติไปช่วยสร้างหลักสูตรโอเพนซอร์ส กราฟฟิค (Gimp, Inkscape, Blender, etc. มีเอกสารส่วนหนึ่งที่ issuu.com)  และสอนเด็กมัธยมที่แม่ฮ่องสอน ในโครงการ ไอที วัลเลย์ ของเนคเทค, นอกจากนั้นยังได้ไปสอนคนในหน่วยงานรัฐ, องค์กร, ครูชนบท หลายครั้ง ดีใจที่ได้พบกับคนที่กระตือรือล้นจำนวนมาก แต่หลังจากใช้พลังและเวลาไปพอสมควร ผมก็คิดว่าระบบนั้นใหญ่โตและอุ้ยอ้ายมากเกินกว่าผมจะเข้าไปผลักดันได้ดังใจ และเอาเข้าจริง อุดมคติมากเกินไป (เช่นเรื่องลิขสิทธิ์) ก็ทำให้เจอข้อจำกัดจำนวนมาก (เช่น ครูจำนวนมากต้องการให้สอนแฟลช เพราะเอาไปทำโครงการปรับระดับ/ขอทุนได้ ซึ่งที่ต้องเป็นแฟลช เพราะผู้ตัดสินเห็นว่าใช้แฟลชมันเท่ มันยาก ถ้าเป็นรูปธรรมดา แม้จะเนื้อหาดีก็มักไม่ค่อยได้คะแนน ฯลฯ)

สอนให้เด็กใช้ซอฟแวร์ทดแทนอย่างยากลำบาก บางทีผมก็แซวตัวเองว่า สงสัยตรูจะเป็นชนชั้นกลาง ไปบอกให้เด็กชนบทพอเพียง ใช้ Gimp ไปซะ แล้วเด็กในเมืองก็ใช้ Photoshop เถื่อนอย่างสบายใจอยู่ดี

ฯลฯ

ผมเลยคิดว่า งั้นสร้างสำนักของผมขึ้นมาเองดีกว่า สอนเด็กเท่าที่มีกำลัง ให้ทำงานจริง ไม่คิดค่าสอนและไม่ให้ค่าแรง แต่อาจมีทุนการศึกษา หรือเบี้ยเลี้ยงบางกรณี หากมีผู้สนับสนุนมากพอ

แล้วถ้าเด็กเติบโตขึ้น ก็ไปตั้งทีมรับงานกันเอง ผมไม่ค่อยชอบดูแลชีวิตของใคร ไม่ชอบสถานะเจ้านายลูกน้อง ชอบให้เราเป็นหุ้นส่วนในแต่ละโปรเจ็คมากกว่า

Small Valley

แล้วเพื่อนเบ๊นซ์ก็มากระตุ้นว่า เม่น มึงจะหวังพึ่งใครไปทำไมวะ มึงก็ทำเองเลย ทำไปเปลี่ยนไปยังไงก็ได้ มันอาจจะไม่ใหญ่อย่างที่มึงต้องการ แต่มันเกิดขึ้นทันทีนะเว้ย ก็เลยทำให้ผมมาคิดร่างโครงสร้างในหัวว่า

คำอธิบายของสมอลล์ วัลเลย์

เราคือทีมเล็กๆ ที่ไม่แสวงผลกำไร
สอนเด็กในแม่ฮ่องสอนและชนบทสร้างเว็บไซต์
เพื่อทำงานจริงให้ผู้สนับสนุน
โดยมีมืออาชีพตรวจและแก้ไขงาน

กรณีผู้สนับสนุน-สนับสนุนเงินให้สร้างงาน

• ผู้สนับสนุน
  • สนับสนุนเงินและให้โจทย์งานเว็บไซต์ที่ต้องการ (เช่นสนับสนุน $150 จะทำเว็บ content ให้ 1 เว็บ พร้อม host ให้ 1 ปี แต่คงต้องจำกัดขอบเขตพอสมควร เช่น เตรียม sitemap มาให้/ไม่เกิน xx หน้า/เลือกธีมมาเลยแล้วเรา modify จากธีมเท่านั้น ฯลฯ)
• ทีม Small Valley
  • ฝึกอบรมการทำงานเว็บ
  • สรุปงานกับนักเรียนที่ได้รับมอบหมาย
  • สอนงาน ตรวจงาน และแก้งาน
• นักเรียนในโครงการ
  • เข้าอบรมการทำงานเว็บ
  • สร้างงานที่ได้รับมอบหมาย
  • เขียนบันทึกการทำงานและชั่วโมงงาน
  • เผยแพร่ข้อมูลเทคนิคต่างๆ หลังเสร็จงาน

กรณีผู้สนับสนุน-สนับสนุนเงินให้สร้างองค์ความรู้

• SmallBooks.org – สร้างบทความ/หนังสือ/คู่มือ  ให้กับสาธารณะ

กรณีผู้สนับสนุน-สนับสนุนเป็นสิ่งของ

• เดี๋ยวก็คงสร้าง Wish List เหมือน เว็บแต่งงาน (แน่นอนว่ามันยากที่จะมีคนบริจาค แต่ถึงไม่มีก็ยังดำเนินต่อไปได้นี่นา)

สมัครเป็นนักเรียนในโครงการ

• เขียนบล็อกเพื่อแนะนำตัวเอง สิ่งที่อยากจะทำในอนาคต และเหตุผลที่อยากเข้าร่วมในโครงการ
• การทำงานต่างๆ จะทำผ่านเว็บเป็นหลัก ทั้งการสรุปงาน, ส่งงาน, ตรวจงานและแก้งาน
• อาจมีการฝึกอบรมให้ หากมีเงินทุนเพียงพอ
• ต้องมีความรับผิดชอบส่งงานตามกำหนด
• ต้องเผยแพร่ข้อมูลเทคนิคต่างๆ หลังเสร็จงาน
• ไม่ได้รับค่าตอบแทนในการทำงาน

ระหว่างนี้ก็เร่งทำเอกสารต่างๆ ที่เคยคิดไว้ ลงในเว็บ SmallBooks.org ซึ่งเน้นให้ความรู้ แจกฟรีเป็นหลัก

SmallBooks.org เร็วๆ นี้จ้า

เมษาฯ เป็นเดือนที่เหมาะกับการทำงานที่สุดจริงๆ เพราะคนอื่นๆ เค้าหยุดกัน ไม่มีใครโทรมาติดต่องานกวนใจ หวังว่าหนังสือ 4 เล่มแรกนี้จะเขียนเสร็จทันต้นเดือนพ.ค.นะ เพราะว่ารับปากทีม Marvelic ไว้แล้ว ว่าจะไปสอนให้ วันที่ 11-14 พ.ค. 24-27 พ.ค. (WP Basic, PS for Web 2.0, CSS+XHTML, WP Theme – เลื่อนวันเพราะมีปัญหาการเมืองเล็กน้อย) และก็รับปากคุณพรพรหมแล้วว่า จะไปสอน WP Basic ให้วันที่ 20 พ.ค.

ชีวิตวุ่นวาย สู้ต่อไป! คุณ @iannnnn รีทัชรูปมาให้เป็นกำลังใจ!!

เม่นริโอ้ว - ถ่ายภาพโดยแอมจิ้ม

อีกซักรูปส่งท้าย โตขึ้นหนูจะเป็นเจ้าสำนัก กังฟูแพนด้า!!

อะจ๊ากกกกก ถ่ายภาพโดยแอมจิ้ม

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• บรรยายเรื่อง เว็บรัฐบาลควรทำอย่างไรดี?
• ออกรายการ My Design ณ FukDuk TV
• ให้สัมภาษณ์เรื่องไอทีวัลเลย์ แม่ฮ่องสอน
• ออกรายการช่างคุย เรื่อง Web Design
• เปิดสอนเวิร์ดเพรสเบื้องต้น, ออกแบบเว็บ, CSS+XHTML และสร้างธีม

Software บน Mac ที่ซื้อไว้เพราะเห็นว่าคุ้มค่า

Adobe Photoshop CS4
ทำงานเว็บ กราฟฟิค ฟุ่มเฟือยเลเยอร์ (100+) ใช้โปรแกรมทดแทนอื่นๆ ก็ไม่สามารถใช้ได้จริงซักที ก็ต้องยอมซื้อในที่สุด

BBEdit
เป็น Text Editor ที่ชอบที่สุด เปิดปิดกลุ่มคำสั่ง/แท็กต่างๆ ได้ ใช้กับภาษาไทยได้ดี ปรับรหัสภาษาเป็น Unicode – no BOM ได้ง่าย (ซึ่งต้องเข้ารหัสแบบนี้สำหรับไฟล์ภาษาไทยบนเว็บ)

CSSEdit
เป็น CSS Editor ที่น่าจะดีที่สุด ฉลาด ไม่เทอะทะ มีทั้งส่วนตัวช่วยใส่โค้ด และตัวโค้ดให้ดู มีระบบ Preview ที่แก้โค้ดสดๆ ก็แสดงการเปลี่ยนแปลงของเว็บสดๆ (คล้ายๆ FireBug แต่ดีกว่า)
สรุปคือ ใช้ร่วมกับ BBEdit แล้วดีกว่า DreamWeaver มากมาย

Final Cut Studio 2
ซื้อมาสมัยทำงานโปรดักชั่นเฮ้าส์ ที่ต้องการเครื่องมือในการตัดต่อระดับสูง (ดีกว่า Adobe Premier)

Flip4Mac
ทำงานตัดต่อร่วมกับงานเว็บ ก็ต้องการโปรแกรมมืออาชีพที่จัดการ wmv สำหรับลูกค้าที่ใช้ Windows

FotoMagico, PhotoPresenter
เอาไปไว้ทำ Presentation แบบง่ายๆ เฟดรูป ใส่เพลง

iShowU
เอาไว้จับวีดีโอหน้าจอ บันทึก Screencast

iWork, iLife
ชุดออฟฟิศและชุดโปรแกรมไลฟสไตล์ประจำเครื่อง ได้รับความอนุเคราะห์จาก Apple Thailand เสมอมาทุกครั้งที่เปลี่ยนเวอร์ชั่น (เพราะทำ iSchool และช่วย Apple Thailand ในงานต่างๆ เช่น เมื่อราว 2 ปีก่อนที่กระผมไปพรีเซนท์ขาย GarageBand)

Snow Leopard
Mac OS รุ่นใหม่ ซื้อแบบ Family Pack เพราะใช้กับเพื่อนหลายคน (ถือว่าอยู่บ้านเดียวกันละกันนะ )

Squirrel
โปรแกรมบันทึกค่าใช้จ่ายและวางแผนการเงินส่วนบุคคล ก่อนหน้านี้ซื้อ iBank ไว้แท้ๆ แต่เจออันนี้แล้วพบว่าสวย ง่าย เลยชอบ

Things
ระบบ Todo จัดการสิ่งที่ต้องทำแบบง่าย ใช้แล้วสนุก

Transmit
โปรแกรม FTP ที่ผมว่าดีที่สุดบนแมค แม้จะมีตัวฟรี แต่ถ้าต้องการทำงานเว็บจริงจัง ตัวนี้สเถียรกว่า ทำงานผ่าน Port ต่างๆ ได้ดีกว่า

VisualHub
โปรแกรมสารพัดประโยชน์ในการแปลง vdo format ปัจจุบันเค้าเลิกทำไปแล้วแต่ก็ยังใช้อยู่ ยังไม่เจอตัวที่ดีกว่าเลย (ใครเจอแนะนำได้นะคร้าบ)

my mac app

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• ให้สัมภาษณ์เรื่องไอทีวัลเลย์ แม่ฮ่องสอน
• เครื่องมือช่วย “ทำงานให้เสร็จ”
• ก่อตั้งสำนัก Small Valley และโครงการ Small Books
• บรรยายเรื่อง เว็บรัฐบาลควรทำอย่างไรดี?
• คำศัพท์สวยๆ ในโลกไอที

บรรยายต่อหน้าผู้บริหารระดับสูง เฉลี่ย C8-C10 แต่ก็พบว่าหลายท่านที่มาในงานนี้ทันสมัยมากๆ คุณพรพรหมพยายามช่วยกระผมขายของโดยการโฆษณาบริษัทและพาไปรู้จักผู้หลักผู้ใหญ่ กระผมพยายามบอกอ้อมๆ ว่าผมเน้นทำงานฟรี กับดูเทคนิค ไม่คุยกับลูกค้า ถ้าจะติดต่อธุรกิจให้คุยกับคุณพัชดีกว่า

ถ้าเป็นไปได้ ผมจะเลือกไม่ทำงานกับราชการ เพราะผมคิดว่าพลังชีวิตของผมน่าจะทำประโยชน์ได้มากกว่านั้น

แต่ถ้าคุณพัชขอร้อง ก็อีกเรื่องหนึ่ง

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• ให้สัมภาษณ์เรื่องไอทีวัลเลย์ แม่ฮ่องสอน
• เปิดสอนเวิร์ดเพรสเบื้องต้น, ออกแบบเว็บ, CSS+XHTML และสร้างธีม
• ก่อตั้งสำนัก Small Valley และโครงการ Small Books
• ออกรายการช่างคุย เรื่อง Web Design
• ผันตัวเองมาเป็นไพร่ขายแรงงาน

ซึ่งในโลกไอทีนั้นมีคำศัพท์สวยๆ อยู่มากทีเดียว

Breadcrumb

เบรดครัม โดยคำศัพท์นั้นแปลว่า เศษขนมปัง ซึ่งในการออกแบบ User Interface เอามาใช้เป็น Navigation หรือข้อความแสดงลำดับขั้นของ “หน้า” ต่างๆ ดังรูป (รูปจาก คุณ Veerle) ซึ่งเปรียบเปรยกับ การโปรยขนมปังยามเดินทางเข้าป่า ของเด็กน้อยในนิทานกริม 

Breadcrumb

Avatar

อาวาทาร์ หรือ อวตาร คือ การแบ่งภาคมาเกิดในโลกของเทพต่างๆ ในโลกไอทีเอามาเปรียบเปรยกับการมีตัวตนมาเกิดใหม่ในอินเตอร์เน็ท ซึ่งก็คือ หน้า icon ต่างๆ ที่เราใส่รูปแทนตัวลงไปนั่นเอง (รูปจาก เว็บทำอวตารน่ารักๆ)

Avatar

Karma

กรรม คือ การกระทำ ซึ่งทางพุทธหมายถึง action ต่างๆ ไม่ว่าจะทางกาย วาจา หรือใจ ซึ่งมีทั้งดีและไม่ดี ในทางระบบฟอรัมสมัยใหม่ของโลกไอที นำแนวคิดนี้มาเพื่อให้สมาชิกทุกคนสามารถให้คะแนน “กรรม” เพื่อนสมาชิกคนอื่นๆ จากข้อความในกระทู้ต่างๆ ได้, คะแนน “กรรม” นี้ อาจเรียกว่าการโหวตความเห็น หรือ Feedback ต่างๆ เพื่อให้สมาชิกได้เห็นว่า การกระทำของตน (การตอบกระทู้) ได้ส่งผลกรรมดีหรือไม่ดีอย่างไรบ้าง และคะแนนกรรมนี้อาจนำไปตั้งค่าบางอย่างได้ เช่น ข้อความที่มีค่า “กรรม” ติดลบ ให้ไม่แสดงโดยอัตโนมัติ หรือคนที่ได้คะแนน “กรรม” ถึงระดับนึง สามารถมีสิทธิบางอย่างได้

Virus/Trojan Horse

คำว่า ไวรัสคอมพิวเตอร์ (Computer Virus) ได้เกิดก่อน เพื่อเปรียบเปรยการทำงานของโปรแกรมไวรัส ที่คอยป่วนคอมพิวเตอร์ และทำการแพร่ตัว (ก๊อบปี้ตัวเอง) ผ่านสื่อต่างๆ ได้ ซึ่งเหมือนกับไวรัสในชีวิตจริง

ต่อมากลับมีโปรแกรมที่ไม่ได้ทำตัว “ป่วน” หรือ “ทำลายข้อมูล” หากแต่ ฝังตัวเข้ามาในระบบเพื่อคอยเก็บข้อมูลต่างๆ เช่น การกดรหัสผ่าน, ข้อมูลบัตรเครดิตในเครื่อง ฯลฯ แล้วส่งกลับไปให้แฮกเกอร์ใช้งาน ซึ่งการทำตัวแบบนี้ เรียกว่า Trojan Horse หรือม้าโทรจัน ซึ่งจะมีลักษณะเดียวกับตอนที่ทัพกรีกใช้ม้าไม้ที่ชื่อ ม้าโทรจัน บรรจุทหารเข้าไป ไปวางหน้าเมืองทรอยที่ตีมา 10 ปีไม่แตกซักที แล้วทำท่าถอยทัพ เมื่อเมืองทรอยเก็บม้าเข้าไปในเมือง ตอนดึกทหารออกมาจากม้า แล้วเปิดประตูให้ทัพกรีกไปตี ก็ทำให้เมืองทรอยย่อยยับไป (สงครามนี้เรียกว่า Trojan War)

Divide and conquer

ดีไวด์ แอนด์ คองเคอร์ หรือ แบ่งแยกและปกครอง นั้น เป็นยุทธวิธีตั้งแต่โบราณของการสงครามและการเมืองทั้งตะวันออกและตะวันตก (Wikipedia ละเอียดยิบ) หลักๆ ก็คือ แบ่งกลุ่มคนให้เป็นหน่วยย่อย จะให้ทะเลาะกัน หรือไม่วางใจกันอย่างไรก็แล้วแต่ แล้วค่อยๆ ครอบครองและปกครองทั้งหมด

ในการเขียนโปรแกรม Divide and conquer algorithm คือกระบวนการแบ่งปัญหาใหญ่ ให้เป็นปัญหาย่อยๆ แล้วเขียนโปรแกรมวนลูป แก้หน่วยย่อยทีละรูปแบบ เมื่อมาบรรจบกันก็จะแก้ปัญหาใหญ่ได้

ผมเรียนเรื่องนี้ครั้งแรกตอนปี 2 จำได้ว่า ผมรู้สึกว่ามันเป็นการเปรียบเปรยที่ยอดเยี่ยมมาก และทำให้ผมเริ่มสร้างสมการอธิบายกระบวนการคิดตัวเอง เพื่ออธิบายคนอื่นว่า ทำไม ผมจึงเป็นพวกทำอะไรตามใจชอบ, ไม่ถือสาอะไร, ไม่มีหัวใจ, และไม่เห็นว่าอะไรเป็นปัญหา

นั่นคือ ผมแบ่งเริ่มราวที่ชีวิตต้องเผชิญและแก้ไขทั้งหลายออกเป็น 2 แบบคือ เป็นปัญหา กับเป็น กฎ

สิ่งที่มีทางแก้ไขได้ในเร็ววัน เรียกว่า “ปัญหา” สิ่งที่ยังแก้ไขไม่ได้ในเร็ววัน เรียกว่า “กฎ”

หากเราคิดว่ากฎต่างๆ นั้นไม่ถูกต้อง เราก็หาทางแก้ไข หากมีทางแก้ไข มันจึงเรียกว่า “ปัญหา” หากไม่มีทางแก้ไข มันก็กลับไปเรียกว่า “กฏ”

เช่น หากเราขับรถแล้วเจอตำรวจเรียก เราต้องจ่ายเงิน 100 บาท สำหรับประเทศไทย อันนี้เป็นกฏ หากผมรู้สึกว่ามันไม่ถูกต้อง ผมก็ควรหาทางแก้ซะ เมื่อผมยังแก้ไม่ได้ ผมก็ควรยอมรับกฎนี้ แล้วจ่ายเงินไปด้วยความเบิกบาน

หรือหากเราเห็นว่า ผู้หญิงบางคนนั้นเอาแต่ใจและไม่มีเหตุผล ถ้าเรารู้สึกว่าเป็น “ปัญหา” เราก็ควรหาทางแก้ซะ หากเราเห็นว่าแก้ไม่ได้ เราก็ควรยอมรับว่านี่เป็น “กฎ” นั่นคือ เค้าจะต้องเอาแต่ใจและไม่มีเหตุผล หากยอมรับกฎนี้ไม่ได้ ก็วนลูปกลับไป (ซึ่งสุดท้าย เราก็จะยอมรับว่ามันเป็นกฎ และรับมือด้วยความเบิกบาน)

และทุกปัญหาในชีวิตของผม ก็ถูก divide (แบ่ง) ออกเป็น ปัญหา และ กฎ เมื่อตัดสินว่าเป็น ปัญหา ผมก็หาทางแก้ (conquer) หากแก้ไม่ได้ มันก็จะถูกปรับสถานะเป็น กฎ และผมก็ยอมรับมันซะ (ก็คือ conquer อยู่ดี) จนวันนึง อาจจะอีก 10 ปีถัดไป เมื่อเห็นว่ามีทางแก้ ผมจึงเรียกมันว่า “ปัญหา” และก็แก้มัน

divide and conquer จึงเป็นคำศัพท์ประทับใจอันยืนยาวของผม และพลอยทำให้สำหรับผม มันคือการแบ่งเรื่องราวที่ต้องเผชิญ ออกเป็น ปัญหา และ กฎ

ยืดยาวมาพอควร ขอพักแค่นี้ดีกว่า หากท่านมีศัพท์อื่นๆ อีก ขอเชิญชี้แนะนะขอรับ

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• แรงดึงดูดและการอุบัติซ้ำ กรรมและพรหมลิขิต
• ก่อตั้งสำนัก Small Valley และโครงการ Small Books
• ออกรายการ My Design ณ FukDuk TV
• ตามหาสวนทูนอินของข้าพเจ้า
• วิถีแห่งเจ้าสำนัก

ซึ่งในโลกแห่งซอฟแวร์เสรี (Opensource) ผู้ที่เชื่อในการแบ่งปันความรู้ ก็ได้เขียนโปรแกรมและแจกจ่ายให้ใช้งานฟรีจำนวนมาก (บางส่วนที่ OpensourceCMS.com) และทำให้เกิดเหล่าสาวกของแต่ละโปรแกรม ที่มาคัดง้างกันว่า โปรแกรมใครดีกว่าใคร
(เด่นๆ ก็มี Joomla, Drupal รายละเอียดการเปรียบเทียบบางส่วน ดูที่ Blognone)

กระผมเป็นสาวก WordPress ก็ขอกล่าวสรรเสริญ WordPress ดังนี้,

ในขณะที่ทีมงาน Joomla กล่าวถึงความเป็นมืออาชีพ เป็นตลาดกลางแห่งธุรกิจโมดูล เป็นความน่าเชื่อถือสำหรับองค์กร, ในขณะที่ทีมงานของ Drupal กล่าวถึงความทันสมัย ความสลับซับซ้อนเชิงลึก ความ Geek สำหรับเหล่า Computer GURU,

ทีมงานของ WordPress กลับกล่าวว่า โค้ดนั้นเป็นดั่งบทกวี และเราสร้างโปรแกรมนี้ด้วยความใส่ใจใน “สุนทรียภาพ”

ฟังแล้ว จะห้ามกระผม – ผู้หลงใหลในวาทกรรม – ไม่ให้หลงรักเวิร์ดเพรสได้อย่างไร?

ใครหลายคนกล่าวว่า WordPress นั้นเป็นแค่ Software สำหรับการทำ Blog มากกว่าจะเรียกว่า CMS ซึ่งหมายถึงความสามารถในการแก้ไขเนื้อหาทั้งเว็บ กระนั้น จากประสบการณ์การนำ WordPress ไปใช้ในเว็บต่างๆ ก็พบว่ามันมีความสามารถมหาศาล และมีความสามารถรองรับจำนวนคนเข้ามากๆ (เช่น เกิน 10,000 คนต่อวัน) โดยไม่รบกวนประสิทธิภาพของ Server, มีการออกแบบส่วนกลางที่ดีมาก และรองรับการเขียน Plugins เพิ่มเติมได้สารพัด, มีความงดงามตลอดกระบวนการ ทั้งในโค้ด การเชื่อมต่อกับโค้ดอื่น การแสดงผลดีไซน์ และ การแสดงออกใน URL

เปรียบเทียบกับ Drupal ที่เหล่าโปรแกรมเมอร์ชื่นชอบ, ดีไซเนอร์อย่างผมกลับชอบ WordPress เพราะ

1. ตั้ง URL ที่มีความหมายได้ง่าย

แน่นอนว่า Drupal ก็ทำได้ (มันทำได้ทุกอย่างแหละ) แต่เรามักจะเห็นว่าเว็บที่ใช้ Drupal ส่วนมาก มักจะใช้ URL ประเภท /node/123/ ซึ่งกล่าวถึง id แบบคอมฯ แต่ WordPress มักจะใช้ URL ที่มีความหมายแบบคน เช่น /about/our-team/ ซึ่งนอกจากทำให้ Google ชอบ (เพราะมันรู้ว่า หน้านี้ควรจะหมายความว่าอะไร) ยังทำให้ผู้รักความงามและความเรื่องมากอย่างกระผมคารวะ

หัวข้อนี้ ผมเห็นว่าเวิร์ดเพรสใส่ใจมากกว่า CMS อื่นๆ (ยิ่งทำให้ผมเชื่อในคำพูดเค้ามากขึ้นว่า โค้ดเป็นดั่งบทกวี เพราะมีแต่กวีเท่านั้นแหละ ที่มัวเสียเวลาตั้งชื่อ) เพราะมันอยู่ในกระบวนการตั้งชื่อต่างๆ ตั้งแต่เนื้อหา-ต่อเนื่องถึงระบบ Template, สามารถแก้ไข URL ได้ง่าย, รบเร้าให้เราตั้งชื่อให้ดีตั้งแต่ตอนที่ร่างบทความ

2. เข้าใจใน design อย่างปรุโปร่ง (รู้จักการจัดเนื้อหา หรือ CSS ทุกชิ้น)

เท่าที่เคยใช้มา WordPress นั้นสามารถออกแบบ และนำมาประกอบเป็นเว็บได้ง่ายที่สุด สึ่งที่ยิ่งใหญ่และเรียบง่ายประการหนึ่งก็คือ เพราะ Default Theme (หน้าปกติเวลาติดตั้งเสร็จ) ที่ให้มา มันเข้าใจง่าย เลย์เอาท์เรียบโคตร จะแก้อะไรก็หาได้หมด ลองดูบรรทัดที่กล่าวถึงไฟล์ที่ใช้จัดหน้า (CSS) ดูก็ได้

WordPress:

<link rel="stylesheet" href="<?php bloginfo('stylesheet_url'); ?>" />

Drupal:

<style type="text/css">@import "/themes/garland/style.css";</style>
<style type="text/css">@import "/files/color/garland/style.css";</style>
<style type="text/css">@import "/modules/forum/forum.css";</style>
<style type="text/css">@import "/modules/node/node.css";</style>
<style type="text/css">@import "/modules/poll/poll.css";</style>
<style type="text/css">@import "/modules/system/defaults.css";</style>
<style type="text/css">@import "/modules/system/system.css";</style>
<style type="text/css">@import "/modules/user/user.css";</style>
<style type="text/css">@import "/themes/mytheme/style.css";</style>

ซึ่งหมายความว่า แค่ต้องการอยากรู้ว่า หน้านี้ จัดหน้าอย่างไร หากใช้ Drupal ก็ต้องดู CSS อย่างต่ำ 7 ไฟล์ โอ้ววววว

โปรแกรมเมอร์ อยากจะเข้าใจโค้ดทุกบรรทัด (เลยชอบ Drupal) ดีไซเนอร์อย่างกระผม ก็อยากจะเข้าใจการจัดหน้า (CSS) ทุกชิ้นเหมือนกันโว้ยยยยยย

3. เวิร์ดเพรสมีคู่มืออันนึง ที่อธิบายกระบวนการทำงานและตัดสินใจของโปรแกรมอย่างดีเยี่ยม นั่นคือ Template Hierarchy

Template Hierarchy

อธิบายคร่าวๆ ก็คือ เวลาออกแบบเว็บแต่ละหน้าหรือแต่ละชุด ให้ตั้งชื่อไฟล์ให้เหมาะสม เวิร์ดเพรสจะวิ่งไปหาไฟล์แต่ละไฟล์ตามรูปนี้ หากหาไม่เจอ มันก็จะแสดงหน้าตาแบบบ้านๆ (index.php) มาให้

ดังนั้น หากเราอยากแต่งหน้าเว็บเป็นอย่างไร เราก็ทำได้อิสระ หากอยากให้ข้อมูลแต่ละชิ้นปรากฏตรงไหน ก็ดูรายละเอียดเพิ่มใน คู่มือการโชว์ข้อมูลของเวิร์ดเพรส

4. เสน่ห์อีกอย่างของคนสร้าง คือการที่ไฟล์ชี้แจงภาพรวมของโปรแกรม (readme.html) ในช่วงท้าย

ปกตินักพัฒนาโปรแกรมทั้งโลก จะเขียนว่า “หากคุณชอบโปรแกรมนี้ ก็บริจาคเงินอุดหนุนให้กระผมได้ที่ xxx” แต่ผู้สร้างเวิร์ดเพรสกลับไม่เขียนอย่างนั้น เค้าบอกว่า

เวิร์ดเพรสนั้น ไม่มีเงินทำการตลาดเป็นล้่านๆ หรือผู้สนับสนุนดังๆ แต่เรามีบางสิ่งที่เยี่ยมยอดกว่านั้น นั่นคือ “คุณ”

หากคุณใช้เวิร์ดเพรสแล้วชอบ ลองบอกต่อคนอื่นๆ หรือนำมันไปติดตั้งให้คนอื่นๆ ที่มีความรู้น้อยกว่าคุณ หรือบอกกล่าวต่อสื่อมวลชนที่มองข้ามเราไป

ไม่ขอเงินซักบาท! มีแต่กวีไส้แห้งเท่านั้นแหละ ที่กล้ากล่าวเช่นนี้

5. ติดตั้งง่าย คนเกือบทั้งหมดในโลกนี้ ใช้เวลาตัดสินใจว่าจะใช้เวิร์ดเพรสดีหรือเปล่า นานกว่าเวลาที่ใช้ติดตั้งเวิร์ดเพรสเสียอีก

(คือติดตั้งประมาณ 5 นาที ได้เว็บที่ใช้งานได้จริง)

6. การแบ่งเนื้อหาเป็น Post (พวกบันทึกจิปาถะ/บล็อก) กับ Page (หน้าตายตัว มีลำดับชั้นได้)

ซึ่งเรียบง่าย เข้าใจง่าย ทำไห้ประกอบเป็นเว็บง่าย และตอบสนองเว็บที่แสดงเนื้อหาส่วนใหญ่

7. การแปลงข้อความที่พิมพ์มาแสดงผลเป็น XHTML อย่างชาญฉลาด

(โดยระบบ Texturize และ Intelligent text formatting)

เวลาเขียนบล็อกหรือเนื้อหาในเว็บ หากเราต้องการตัวอักษรหลากหลาย ย่อหน้าหลากหลาย หรือแทรกรูปภาพ ฯลฯ เราจะมีวิธีคือ

7.1 เขียนโค้ด XHTML เองทั้งหมด วิธีนี้เหนื่อย ลำบาก โดยหากต้องคอยแยกแยะ BR และ P ยึ่งเหนื่อย

7.2 ไม่ต้องเขียนโค้ดเอง จะมีโปรแกรมสายนึงเรียกว่า What you see is what you get (WYSIWYG) ซึ่งให้อารมณ์ประมาณ Microsoft Word – นั่นคือ ดูดี ดูมี Toolbar เยอะ ทำอะไรได้เยอะ แต่หลายครั้งมันจะใส่โค้ดมามั่วซั่ว โง่ อวดฉลาด แม้คนหลายกลุ่มจะดูไม่ออก (เช่น มันใส่ให้ font ติดกัน ขนาดต่างกัน 1 ระดับ) แต่คนเรื่องมากอย่างผมรับไม่ได้

7.3 เขียนโค้ดเองบางส่วน ตามไวยากรณ์ง่ายๆ เช่น Textile, Markdown ซึ่งดูจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด คือทั้งเรียบง่าย และ ใส่อะไรได้เยอะ

แต่แล้ว ทั้งสองแบบนั้น กลับไม่ฉลาดเหมือนระบบของ WordPress ที่แทรกโค้ด XHTML ตรงๆ ก็ได้ หรือเว้นย่อหน้าก็ได้ หรือใส่ div อย่างไรก็ได้ หรือจะทำตัวเป็น WYSIWYG ก็ได้ ไม่อวดฉลาดเหมือนระบบอื่นๆ

แน่นอนว่าระบบแปลงข้อความของเวิร์ดเพรส ยังมีข้อที่ควรปรับปรุงอยู่บ้าง (เช่น แทรก div ซับซ้อน) แต่มันฉลาดที่สุดเท่าที่กระผมเคยลองมา

8. เวิร์ดเพรสมาพร้อมกับระบบของเว็บสมัยใหม่ ที่หลายอย่างมานั่งเขียนเองก็เหนื่อยโคตร

เช่น RSS Feed, Trackback, Pingback, Blogrolls (ที่ระบุความสัมพันธ์ด้วย ไม่ใช่แค่ link เฉยๆ), Spam Protection, User Management, XML-RPC Interface (ทำให้อัพบล็อกผ่านโปรแกรม หรือมือถือได้) ฯลฯ

9. เวิร์ดเพรสมีชุมชนขนาดใหญ่รองรับ ให้ความรู้ และให้ความช่วยเหลือ รวมถึงแบ่งปันการออกแบบที่เรียกว่า WordPress Theme

คำถามหลายๆ อย่างเกี่ยวกับ WordPress หาใน Google แป๊บเดียวได้เลย แต่หากอยากลงลึก ก็ถามใน Support Forum ได้

…

แต่หากจะกล่าวถึงสิ่งที่ด้อยกว่า เมื่อนำ WordPress เทียบกับ Drupal ก็ต้องยอมรับว่า WordPress ออกแบบมาสำหรับเว็บที่แยก “ผู้อ่าน” ออกจาก “ผู้เขียน” ชัดระดับหนึ่ง หรือกล่าวว่าเป็นเว็บที่ให้ข้อมูลเป็นหลัก ในขณะที่ Drupal นั้น โดดเด่นในแง่ การมีส่วนร่วมของสมาชิก ซึ่งหมายความว่า เราค่อนข้างอยากให้ “ผู้อ่าน” ของ Drupal มีส่วนเป็น “ผู้เขียน” ด้วย

ดังนั้น หน้าตาของ WordPress และ Drupal ก็ย่อมแตกต่างกัน

WordPress มีหน้าตาแยกกันชัดเจนระหว่างด้านหน้าเว็บ-ไว้ดูกับคอมเม้นท์นิดหน่อย- กับด้านหลังเว็บ ไว้จัดการข้อมูลต่างๆ

Drupal รวมหน้าตาไว้ด้วยกัน เพราะผู้ใช้แต่ละคนมีสิทธิืหลากหลาย ทั้งอ่าน ทั้งเขียน ฯลฯ (เลยทำให้ออกแบบยากกว่า แต่ทำให้ผู้ใช้ทำอะไรได้เยอะกว่า)

กระนั้น เมื่อสาวกท่าน ไอฟ์ เชื่อเช่นเดียวกับที่ท่านไอฟ์ว่าไว้ว่า “สิ่งสำคัญไม่ใช่การเพิ่ม Feature แต่คือการตัดออก” กระผมจึงเห็นว่า แม้ Drupal จะ Feature เยอะ แต่เมื่อกระผมตามไม่ทัน กระผมก็ขอตัดออก และเลือก WordPress แทนละกันเฟร้ย

ทิ้งท้ายด้วยการขอเชิญชวนทุกท่านให้ลิ้มลอง WordPress แล้วท่านจะรักเวิร์ดเพรสเหมือนกับกระผม

เหมือนที่เคยกล่าวว่า…

กระผมรักเวิร์ดเพรส เพราะเวิร์ดเพรสสอนให้กระผมรักโค้ดดั่งบทกวี

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• ก่อตั้งสำนัก Small Valley และโครงการ Small Books
• บรรยายเรื่อง เว็บรัฐบาลควรทำอย่างไรดี?
• ออกรายการ My Design ณ FukDuk TV
• วิถีแห่งเจ้าสำนัก
• คำศัพท์สวยๆ ในโลกไอที

RSS & ATOM FEED

น้องเอฟ ขอให้เขียนถึงเทคโนโลยีนี้หลายครั้ง เพราะขี้เกียจอธิบายเพื่อน (อ้าว .. ไอ้เอฟ งั้นเมิงน่าจะเขียนเองนะ) จริงอยู่ ที่สาระนุกรมเสรีก็มี บทความเรื่อง RSS กระนั้นก็อ่านไม่่ง่ายนัก แต่แล้วท่องเน็ทไปเรื่อย ก็พบว่า Google Reader Tour อธิบายได้เรียบง่ายดี

โดยปกติ ในยุคเว็บ 1.0 เว็บนั้นเปรียบเสมือนห้องสมุดขนาดใหญ่ เราอยากรู้เรื่องอะไร ก็ไปเปิดหนังสือหรือเว็บแต่ละเว็บเอา

แต่เนื่องจากเว็บมีการเพิ่มเติมข้อมูลตลอดเวลา เหมือนกับนิตยสารที่ออกใหม่ได้ทุกวินาที การที่เราจะเข้าไปที่เว็บแต่ละเว็บแล้วไล่อ่านที่อัพเดท อาจจะไม่เหมาะนัก โดยเฉพาะถ้าเรามีเว็บที่ติดตามอ่านอยู่ซัก 100 เว็บ 1,000 เว็บ

ในยุคเว็บ 2.0 จึงได้มีเทคโนโลยีที่เรียกว่า RSS Feed (Really Simple Syndication) ขึ้นมาเป็นส่วนหนึ่งของเว็บแต่ละเว็บ (เว็บส่วนมากในปัจจุบันมักจะมี) ซึ่งระบบนี้จะคอยส่งข้อมูลเฉพาะที่อัพเดทมาให้คนที่สมัคร ทีมของกูเกิลได้เปรียบเทียบว่า เหมือนกับเป็นระบบอีเมล์ที่เว็บทุกเว็บจะส่งเมล์อัพเดทมาให้เรา สิ่งที่เราต้องทำก็คือ เข้าไปที่โปรแกรมอ่าน Feed อย่าง Google Reader หรือ Bloglines หรือโปรแกรมบนเครื่อง อย่าง Firefox ฯลฯ แล้วใส่ชื่อเว็บที่เราต้องการทราบความเคลื่อนไหวเข้าไป (เรียกว่า Add feed หรือ subscribe) คราวต่อไปเวลาเว็บอัพเดท เราก็ไม่ต้องเข้าไปเช็คทีละเว็บ แต่เข้าไปที่โปรแกรมอ่าน Feed ที่เดียว มันจะบอกหมดว่า เว็บไหน อัพเดทกี่บทความ ซึ่งเมื่อเราอ่าน มันก็จะติ๊กออกให้โดยอัตโนมัติ เหมือนกับการอ่านอีเมล์

เพิ่มเติม: ลืมไปเลยว่าเคยอ่าน RSS in plain English ตอนนี้มี Subtitle เป็นภาษาไทยแล้ว ขอบคุณความเอื้อเฟื้อของโลก Creative Commonds จริงๆ, เชิญที่ Blog ของ TiGER iDEA

อย่างไรก็ตาม การไล่ตามสิ่งที่สร้างสรรค์ ก็จะบ่มเพาะความสร้างสรรค์, การเฝ้าดูและเสพย์ติดความไร้แก่นสาร เรื่องน้ำเน่า ความเศร้า ความหดหู่ ชีวิตก็อาจจะคล้อยตามไปกับสิ่งเหล่านั้นด้วย

มี content ดีๆ ปนอยู่กับ content แย่ๆอยู่มากมายในโลกนี้ ก็นับว่าน่ากลัวเหมือนกัน สำหรับการมีชีวิตในยุคต่อไป เพราะการติดตามอ่านข่าวสารจำนวนมาก อาจทำให้ผู้คนลืมอ่านความคิดตนเอง ว่าเป็นอย่างไร หรือกลายเป็นอะไรไปแล้ว

บันทึกถ้อยคำอันงดงามจากหนังสือที่ท่าน ติช นัท ฮันห์ เขียนเมื่อ 30 กว่าปีก่อน “ปาฏิหาริย์แห่งการตื่นอยู่เสมอ” (แปลโดย พระประชา ปสันนธัมโม) กล่าวว่า

คริสเต็นเคยอ่านพบว่า ที่แคนาดามีคนลองเล่นเพลงของโมสาร์ทให้ต้นไม้ที่ปลูกไว้ฟังในตอนกลางคืน ปรากฏว่า ต้นไม้เหล่านั้นโดเร็วกว่าธรรมดา และดอกของมันจะหันเอนมาตามทิศทางของต้นเสียง ในอีกแห่งหนึ่ง มีการทดลองเล่นเพลงของโมสาร์ททุกวัน ในนาข้าวสาลีและข้าวฟ่าง ปรากฏว่าข้าวสาลีและข้าวฟ่างในนาเหล่านี้โตเร็วกว่าในไร่อื่น

คำพูดของคริสเต็นทำให้ครูนึกถึงว่า หากมีใครเอาต้นไม้หรือดอกไม้ปลูกไว้ในห้องประชุม ซึ่งมีการถกเถียงเกรี้ยวกราดกันด้วยคำพูดที่แสดงความไม่พอใจอยู่เสมอ ต้นไม้เหล่านั้นอาจจะหยุดเจริญเติบโตได้ หากมีการประชุมในห้องนั้นทุกๆวัน

ครูนึกถึงสวนแห่งหนึ่ง ซึ่งได้รับการดูแลจากพระซึ่งดำรงสติมั่นอยู่ตลอดเวลา ปรากฏว่าต้นไม้ดอกไม้ในสวนของท่านเขียวขจีสดชื่น เพราะได้รับการทำนุบำรุงจากความสงบและความสุขสดชื่นที่แผ่ออกไปจากสติสัมปชัญญะของท่านนั่นเอง คนโบราณกล่าวไว้ว่า “เมื่อมีมหาบุรุษถือกำเนิดขึ้นในโลก น้ำในแม่น้ำลำคลองจะใสสะอาดขึ้น และต้นไม้ใบหญ้าจะเขียวสดขึ้น” ครูคิดว่าเราควรจะมีการฟังเพลงหรือนั่งสงบตามลมหายใจสักครู่หนึ่ง ก่อนที่จะเริ่มปรึกษาหารือเรื่องงานการ เธอเห็นด้วยไหม?

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• วิถีแห่งเจ้าสำนัก
• คำศัพท์สวยๆ ในโลกไอที
• แรงดึงดูดและการอุบัติซ้ำ กรรมและพรหมลิขิต
• เวิร์ดเพรส – โค้ดดั่งบทกวี
• หนังสือ : ขุมทรัพย์ที่ปลายฝัน

เว็บของน้องณัฐ ศิลปินรายใหม่ของค่ายไทเกอร์ ไอเดียของกระผม ขอเชิญที่ nat.tigeridea.com

อัลบัมนี้พัชรเป็นคนทำเกือบทั้งหมด กระผมแค่เขียนเพลงบางเพลง คราวนี้ขอพูดแค่เรื่องเว็บละกัน

เว็บนี้ทำจาก Mac ทั้งสิ้น ใช้ Photoshop กับ Dreamwever (ระบบ Site Management) เป็นหลัก รวมออกแบบและเซ็ทค่าน่าจะซัก 3-4 วัน ตอนแรกได้ลอง Style Master CSS ซึ่งเอาไว้เขียน CSS ได้เท่โคตร ก็นึกอยากทำเว็บแบบ 2.0 ที่เขียนแค่ CSS กำกับ ไม่ต้องใช้ตาราง (จะได้ไม่ต้องใช้ Dreamweaver ด้วย) แต่ทำได้พักใหญ่ก็เจอปัญหาการข้าม Platform เยอะเหลือกัน (คือ ลองกับ Browser หลายๆอันแล้วก็แสดงผล CSS ไม่ค่อยจะสอดคล้องกัน) ผลสุดท้ายก็มาจบที่ Dreamweaver 2004 โดยใช้ Text-encoding เป็น utf-8 ซึ่งมาตรฐานที่สุดตอนนี้ (น้องในออฟฟิศก็ยังชินกับ TIS-620 และ Windows-874 กันอยู่ ทั้งๆที่บอกหลายครั้งแล้วว่า Google มันชอบ Unicode เฟร้ยยยย มาใช้ utf-8 กันได้แล้ว ต่อไป google page rank มันจะเป็นเรื่องใหญ่นะเฟร้ยยยย)

ส่วนพวก Script ฟรีๆที่ตบๆมา ก็ดังนี้

CMS

หา CMS แบบเล็กๆ (จำพวก News Management) มาหลายปี ก็ยังไม่เจอที่ถูกใจ คราวนี้เจอ 2 ตัวเท่มาก คือ sNews ซึ่งดูหรูหราดี กับ PHP-MySQL News ซึ่งดูเรียบง่ายดี เวลาใช้ก็ include ไฟล์เดียว ตอนนี้ยังไม่ได้ตัดสินใจว่าจะใช้ตัวไหนดี แก้ text file ไปก่อนละกัน

Gallery

Gallery Script คราวนี้หาเจอที่ชอบอยู่สองตัว คือ SimpleViewer ซึ่งใช้ Flash และ XML โดยมี Backend Program ให้ดีมาก (สร้าง Thumbnail และ XML ให้) มี Exporter สำหรับ iPhoto เสียด้วยสิ

กับอีกตัวหนึ่งคือ minishowcase ซึ่งใช้ Ajax ซะด้วย เท่โคตรๆ โหลดเร็ว เตรียมงานน้อยกว่าแบบแรก แต่กระนั้น Flash ก็ยังเท่กว่านิดหน่อย เลยเลือก Script แรกในที่สุด

Guestbook

อยากหา guestbook น่ารักๆมานานแล้ว เจอจนได้ที่ cm_guestbook_v2 ให้ไฟล์ Flash มาแก้ไขอีกต่างหาก เยี่ยมมาก (น้องที่ทำ flash เป็นอาจจะนินทา แต่กระผมแก้ flash ได้แค่นี้แหละค้าบ) ข้อดีแน่ๆคือสวย เซ็นต์ลายเซ็นต์ได้ แต่ที่ดีเพราะเป็น flash ก็คือ มันจะได้ไม่มี spam โฮ่โฮ่

VDO Page

ด้วยความรังเกียจ wmv และความไม่แพร่หลายของ mov และด้วยความไม่แน่ใจในความดังของณัฐ (ซึ่งถ้าดัง และมีคนมาดู VDO เยอะ Bandwidth คงกระจุย) ทำให้คิดว่า เอา VDO ไปฝากไว้ที่ Google VDO ดีกว่า ถ้าอยากดูตอนนี้ก็เชิญที่
1. MV ง้อเธอ
2. Scoop สัมภาษณ์ณัฐ
3. ตัวอย่างหนังสั้น The Message ที่ณัฐเล่น

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• ให้สัมภาษณ์เรื่องไอทีวัลเลย์ แม่ฮ่องสอน
• ก่อตั้งสำนัก Small Valley และโครงการ Small Books
• โปรแกรมบนแมคที่ยอมจ่ายเงินซื้อ
• บรรยายเรื่อง เว็บรัฐบาลควรทำอย่างไรดี?
• คำศัพท์สวยๆ ในโลกไอที

ช่วงนี้ทำงานครีเอทีฟกับโครงการระดับโลกที่เจ้าของโครงการเขียนใบปิดไว้ว่า Stealth-Mode Startup ( Mywellnet ) เลยต้องมายุ่งกับ AJAX และพาลต้องหาความรู้เกี่ยวกับ Web 2.0 ก็เลยเอามาทดไว้ว่า มีเว็บไทยอยู่บ้างที่กล่าวถึง

• คุณ bact’ ผู้กล่าวเตือนถึงความรู้ท่วมหัว
• คุณ mk นักข่าวสุดกี๊ก กล่าวเปรียบ
• คุณ bomber กล่าวให้กำลังใจ
• Wikipedia แหล่งความรู้

กล่าวอย่างสั้นๆและไม่ทำให้เข้าใจ, เว็บ 2.0 ก็คือการผ่านยุคสมัยจากการเสพ,ประกาศ เป็นการอวดประสบการณ์และรสนิยมส่วนตน

ใช่แล้ว ยุคสมัยนี้แค่ Brand ไม่อาจเป็นตัวตน, ประสบการณ์ส่วนตนต่างหาก ที่ควรเป็นตัวตน

เอารูปมาอวด เอาประสบการณ์มาบอกกล่าว ก่อนที่ตัวตนจะกลืนหายไปกับสายธารแห่งข้อมูลที่ท่วมทับ

รูปจากคุณ annaOMline

เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• ให้สัมภาษณ์เรื่องไอทีวัลเลย์ แม่ฮ่องสอน
• ก่อตั้งสำนัก Small Valley และโครงการ Small Books
• โปรแกรมบนแมคที่ยอมจ่ายเงินซื้อ
• บรรยายเรื่อง เว็บรัฐบาลควรทำอย่างไรดี?
• คำศัพท์สวยๆ ในโลกไอที