iMenn (เม่น) » การบริหาร

วิชาพื้นฐานของผู้เริ่มทำงาน

iMenn — Sun, 31 May 2009 07:37:19 +0000

แซวกันหลายๆ ครั้งในหมู่ทีม TiGER iDEA ว่าเราน่าจะทำหลักสูตรพื้นฐานของคนเริ่มทำงานใหม่ๆ (อาจจะเน้นไปทางด้านไอที เพราะเราทำงานกันด้านนี้) แต่คิดไปมา จะทำจริงจังก็เยอะไป เอาเป็นว่าบันทึกไว้ขำๆ ละกัน

1. ดิ้นรน 101

การดิ้นรนขั้นพื้นฐานของคนทำงาน (โดยเฉพาะด้านไอที) คือการหาข้อมูลที่จำเป็นด้วยตัวเองได้

ควรใช้ Search Engine ได้พอประมาณ
ถ้าไม่รู้ศัพท์คำไหน ควรหาใน Wikipedia ได้
ถ้าต้องไปติดต่อลูกค้า ควรหาข้อมูลบริษัทของเค้าได้ (แผนที่/เบอร์ติดต่อ/ฯลฯ)
ถ้าเจอปัญหาต่างๆ ควรรายงานปัญหาได้ ทั้งในด้านคอมฯ และปัญหาอื่นๆ (ปัญหาคืออะไร? ทำอย่างไรจึงเกิดปัญหา? environment ขณะเกิดปัญหาคืออะไร?)
สามารถตั้งคำถามในเว็บบอร์ดที่เกี่ยวข้องได้อย่าง “น่าตอบ” และ “สามารถตอบได้” ได้
สามารถอ่าน Help-คู่มือ/Tutorial-วิธีใช้ ของเครื่องมือและโปรแกรมที่เกี่ยวข้องได้

2. วิจารณญาณ 101

เป็นข้อที่เกี่ยวพันกับวิชา ดิ้นรน 101 อยู่พอสมควร นั่นคือ การมีสามัญสำนึกในเรื่องพื้นฐานของการใช้ชีวิต

เราไม่ควรให้คนอื่นทำในสิ่งที่เราเองก็ไม่ทำ หรือทำไม่ได้ (เช่น สร้างแบบฟอร์มที่แม้แต่เราก็ไม่กรอก, ตั้งคำถามที่ต่อให้รู้ก็ตอบไม่ได้ เพราะถามไม่ครบ)
เราควรทำในสิ่งที่หากเราได้รับสิ่งนั้น เราก็จะยินดี (เช่น สร้างเนื้อหา/โค้ด/การนำเสนอ ที่คนอื่นอ่านรู้เรื่อง, ตั้งชื่อสิ่งต่างๆ มีความหมาย, เก็บงานไว้ในที่ที่ควรอยู่)

แต่คำว่า “วิจารณญาณ” เองก็กว้างขวางครอบคลุมมาก หลายเรื่องนั้น ถ้าจะให้สมบูรณ์ จะต้องใช้ทักษะระดับสูงมาก เช่น การนำเสนอเนื้อหาที่ “เข้าใจง่าย, ชัดเจน, มีเหตุผล ฯลฯ” ซึ่งเราเองก็ต้องยอมรับว่าแม้แต่ผู้หลักผู้ใหญ่ในเมืองไทยยังทำไม่ได้ ก็อย่าไปคาดหวังเด็กจบใหม่ขนาดนั้น (อ่านข้อ 2.1 ใหม่ – เราไม่ควรให้คนอื่นทำในสิ่งที่เราก็ทำไม่ได้)

3. บูลชิท 101

สังคมการทำงานของประเทศไทยนั้น ไม่เอื้อให้กับการพูดความจริงในทุกๆ เรื่อง หรืออีกนัยหนึ่ง ศัพท์ที่ใช้ทั้งหลายนั้น เป็นคนละคำกับมาตรฐานในสามัญสำนึก เช่น แม้เราจะพูดภาษาอังกฤษได้ห่วยแตก แต่เราก็กรอก resume ว่า Good ใน English Skill, ทุกๆ คนต่างบอกว่า “ฉันทำได้ทุกอย่าง เก่งหมดทุกเรื่อง” ฯลฯ ดังนั้น ผู้จะติดต่องานทั้งหลาย จึงจำเป็นต้องเรียนรู้ Bull Shit 101 นี้ไว้บ้าง โดยคำนึงถึง Position หลักของเรา ว่าเรากำลังพูดอยู่กับใคร แล้วค่อยเลือกถ้อยคำที่เหมาะสมกับพฤติกรรมของฝั่งนั้นๆ เช่น

ฝั่งลูกค้า ต้องการได้ยินคำว่า ไม่มีปัญหา หากมันจะไม่เกิดปัญหา ดังนั้น แม้จะมีปัญหา แต่เป็นปัญหาที่เราแก้ได้ เราเรียกว่า ไม่มีปัญหา
ฝั่งผู้ผลิต/ฟรีแลนซ์ นั้น หากเราบอกเค้าว่าเป็นปัญหานิดหน่อย เค้าจะคิดว่า ไม่มีปัญหา แต่ถ้าบอกว่า เป็นปัญหาใหญ่ เค้าจึงจะคิดว่ามีปัญหา

ดังนั้น ในเหตุการณ์เดียวกัน เมื่อเกิดปัญหาที่เราเห็นว่าฝั่งผู้ผลิตของเราจะแก้ได้ เราต้องบอกลูกค้าว่า “ไม่มีปัญหา” และบอกผู้ผลิตว่า “ปัญหาใหญ่แล้วโว้ยยยยยย แก้ด่วนนะสาดดด”

ตอนนี้นึกออกเท่านี้ ใครคิดเพิ่มออก บอกด้วย กระผมไปทำงานต่อละ เดี๋ยวมันจะมี “ปัญหา!!”

ปล. เพิ่มเติมรูปภาพแห่งกระบวนการทำงานของโปรเจ็คทั้งหลาย ฮายิ่งนัก ต้นฉบับที่ ProjectCartoon.com

ขั้นตอนการทำโปรเจ็ค

เพ่ิมเติม 17:17 น.

เว็บที่ทำการ์ตูนนี้ อนุญาตให้เราทำเวอร์ชั่นต่างๆ ตามใจด้วย กระผมเลยใส่ภาษาไทยเข้าไปซักหน่อย เชิญที่ Project Cartoon – Thai Version

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

บางประการสำหรับผู้นำ

iMenn — Thu, 29 Jun 2006 12:15:00 +0000

ชีวิตกำลังเติบโตขึ้นอีกขั้น เลยนำ how-to บางประการสำหรับผู้นำ, เจ้าของกิจการ, หัวหน้า, เจ้านาย, ลูกพี่ ฯลฯ มาฝาก

เริ่มบริษัทออกแบบจากตัวคนเดียว ผ่านไป 2-3 ปี มีทีมรวม 20 คน ครึ่งหนึ่งเป็นดีไซเนอร์ อีกครึ่งเป็นส่วนขายและประสานงาน จากที่เริ่มขายงานด้วยการตระเวณคนเดียว ขายงานหลักหมื่นต่อเดือน ก็มามีเพื่อนร่วมสร้างบริษัท มีทีมขาย ขายงานหลักล้านในแต่ละเดือน

จากที่เคยไร้ระบบและวินัย แต่ก็ใกล้ชิดกับทุกคนจนเข้าใจทั้งความฝันและความไม่ฝัน ตอนนี้กลับเริ่มมีระเบียบระบบ ที่เกิดขึ้นพร้อมๆกับความห่างเหิน ซึ่งเกิดจากปริมาณคน ปริมาณงาน

คุยกับน้องๆในบริษัทว่า บางที เราคงมาถึง Coming of age,

ทำให้คำพูดของ Charles Handy เด่นชัดขึ้นมา,

The leader must have a love of people, and a capacity for aloneness.

(ผู้นำนั้นต้องมีความรักในผู้อื่น และมีความสามารถที่จะอยู่เพียงลำพัง)

ขยายความโดยพรหมวิหาร 4 ของพระพุทธเจ้า (คุณธรรม 4 ประการอันเป็นที่อยู่ของพรหม – คือผู้นำ) ได้ว่า

love of people (มี 2 มิติ เพราะความรักของผู้ปกครองไม่ได้กล่าวถึงมิติในแง่รักแบบสิเน่หา, รักแบบอาลัย, รักแบบฉันทะ, ฯลฯ วันหลังคงได้กล่าวละเอียดถึงคำศัพท์ซึ่งสะท้อนมิติของความรัก)

1. เมตตา – หวังให้ผู้อื่นเป็นสุข

(ง่ายกว่า อย่างหยาบๆก็เช่น ซื้อผลไม้ให้เด็กกิน)

2. กรุณา – หวังให้ผู้อื่นพ้นทุกข์

(ยากกว่า อย่างหยาบๆก็เช่น สอนให้เด็กปลูกผลไม้ – การจะพ้นทุกข์ได้ มันต้องมีความสุข-อย่างยั่งยืน-ได้เสียก่อน)

capacity for aloneness (มี 2 มิติ)

3. มุทิตา – พลอยยินดี

(่ง่ายกว่า โดยเฉพาะถ้าไม่ใช่คนขี้อิจฉาริษยา)

4. อุเบกขา – ความวางเฉยที่เหมาะควรแก่สถานการณ์

(ยากกว่าถึงยากที่สุด การวางตัวให้ทุกคนรักนั้น ย่อมง่ายกว่าการวางตัวให้ทุกคนทำในสิ่งที่ถูกต้อง ซึ่งแน่นอนว่า ต้องแลกกับความโดดเดี๋ยวของผู้นำ)

กับอีกบางคำคมที่อาจเป็นประโยชน์

อย่ามองคนที่ท่าที ให้มองที่หัวใจ

อันนี้เฮียวิรัชพูดบ่อย ส่วนใหญ่การทำเลาะกัน เกิดขึ้นเพราะเรื่องเช่นนี้

เลี้ยงทหารพันวัน ใช้งานวันเดียว

แม้จะไม่ค่อยชอบความสัมพันธ์แบบเจ้าขุนมูลนายจากสุภาษิตจีนนี้ แต่ก็เอาไว้คอยเตือนใจตัวเองหลายครั้ง เวลาที่น้องแต่ละคนออกนอกลู่นอกทางไปบ้าง เพราะทุกครั้งที่น้องแต่ละคนต้องโชว์ฝีมือ เค้าก็ทำได้ดี

บริษัทที่ดีนั้น ไม่ควรต้องสร้างแรงจูงใจในการทำงาน เพราะคนที่เหมาะสมกับงานนั้นมีแรงจูงใจอยู่แล้ว สิ่งที่ควรทำก็คือ หาคนที่ต้องการขึ้นรถคันเดียวกัน – ไปด้วยกัน และหาคนที่ไม่ต้องการอยู่ในรถคันเดียวกัน – ลงจากรถ

อันนี้มาจากหนังสือ Good to Great ของ Jim Collins จำได้ว่าพัชเคยคุยกับผมเรื่องนี้ หลังจากที่เราตัดสินใจให้พนักงานบางคนออก

ฯลฯ

เพื่อนบางคนสร้างกิจการขึ้นมา ถึงจุดที่คนเริ่มเยอะ เริ่มเป็นระบบ ก็กลับตัดสินใจขายบริษัททิ้งไป เพราะมันไม่สนุกแล้ว

เพื่อนบางคนเปิดบริษัทได้ซักพัก ก็กลับไปเป็นคอนเซ้าท์เหมือนเดิม เพราะงานง่ายกว่า เงินเยอะกว่า

เพื่อนบางคนเปิดบริษัทมานาน หาจุดลงตัวได้ว่า แค่ไหนที่ทำให้ได้ผลตอบแทนคุ้มค่า – แต่สิ่งที่เค้าแลกก็คือ การ Turnover ของพนักงานสูง (พนักงานลาออก-เข้าใหม่บ่อย)

ฯลฯ

วิธีการเลี้ยงชีวิตของแต่ละคนย่อมต่างกัน เพราะทางที่เราเลือกเดินนั้นต่างกัน

ไม่เคยรู้สึกยิ่งใหญ่อะไรเลย จนกระทั่งแม่ของพัชกล่าวชมว่า

“ชีวิตของเม่นนี้ดีนะ น่าจะได้บุญมาก เพราะได้มีโอกาสเลี้ยงคนถึง 20 คน”

เพราะรู้ว่าน้องแต่ละคน ต่างก็มีทางไปทั้งนั้น ไม่ว่าจะมีผมหรือว่าไม่มี ทำให้ครั้งแรกที่ผมได้ยินประโยคนี้ รู้สึกทั้งประหลาดใจ ระคนอิ่มใจ

เออหนอ ความเป็นไปได้มีอยู่เป็นอนันต์ในโลก แต่สิ่งที่เกิดขึ้น กลับมีเพียงสิ่งเดียว

จริงๆแล้ว เราไม่ต้องมาพบกันก็ได้ แต่แล้วเราก็กลับได้มาพบกัน ทำงานร่วมกัน

…

แล้วผมก็รู้สึกเหมือนชีวิตได้ก้าวขึ้นบันไดมาอีกขั้น ที่เคยคิดเล็กคิดน้อย คาดหวังให้แต่ละคนเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ (ซึ่งเป็นผลพวงจาก Key Performance Index ทั้งหลาย) ก็พลันปลาสนาการไป

จริงสิ – ผมกล่าวกับตัวเอง

เป็นผู้นำ จงมีจิตใจกว้างใหญ่ดังมหาสมุทร

รูปเมื่อไปเที่ยวเขาใหญ่ ปีที่แล้ว

รูปเดี่ยว

รูปเมื่อเที่ยวอยุธยา เมื่อเดือนพฤษภาคม

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

ศิลปะแห่งการรับคนเข้าทำงาน (จากคุณ Guy)

iMenn — Fri, 10 Feb 2006 08:08:00 +0000

ตามอ่านเว็บของคุณ Guy Kawasaki มาพอควร ชอบไอเดียหลายอย่าง พอดีช่วงนี้มีการรับคนอยู่บ้าง เลยเอามาแบ่งปันให้น้องๆฟังกัน

จาก Blog ของคุณกาย เราจะพบว่า ศิลปะแห่งการรับคนเข้าทำงาน ที่คุณกายอ้างถึง สรุปคร่าวๆ เผินๆ ดังนี้

ศิลปะแห่งการรับคนเข้าทำงาน

1. จ้างคนที่เก่งกว่าตัวเอง
คนทั่วไปอาจจะพยายามจ้างคนที่ห่วยกว่าตัวเอง เพื่อเชิดชูความเหนือกว่า แต่คนเก่งนั้น จะจ้างคนที่เก่งเท่ากับหรือมากกว่าตัวเอง

2. จ้างคนที่หลงใหล
ถ้าพนักงานไม่ได้รัก หรือหลงใหลที่ผลงาน/ผลิตภัณฑ์ของคุณ เค้าก็มีดีแค่การศึกษากับประสบการณ์ทำงาน ซึ่งหาได้ทั่วไป

3. อย่าไปสนใจว่าคนละสาย
คนที่ทำงานข้ามสาย มักจะมุ่งมั่นกว่าคนที่เรียน/ทำงานมาตรงสาย

4. ตรวจสอบลางสังหรณ์กับแหล่งอื่น
คุณมักจะจำลางสังหรณ์ที่บังเอิญถูก แล้วคุณก็เชื่อมันในครั้งต่อๆไป จริงๆแล้วการถูกชะตานั้นอาจจะผิดก็ได้ ควรตรวจสอบหลายๆทาง

5. ตรวจสอบหลักฐานกับแหล่งอื่น
นอกจากเอกสารที่ผู้สมัครให้มาในการสมัครงานนั้น คุณได้ตรวจสอบที่อื่นจริงหรือเปล่า? แหล่งอ้างอิงที่เธอให้ ย่อมกล่าวแต่สิ่งที่ดีของเธอ

6. คิดว่า … ถ้าได้พบกันในห้างสรรพสินค้า … ?
ถ้าคุณได้พบผู้สมัครงานในห้างสรรพสินค้า คุณจะ (1) เข้าไปทักทาย (2) อยู่เฉยๆ ถ้าเจอก็ทัก (3) ขึ้นรถ ไปช้อปปิ้งที่อื่น … หากคุณไม่ได้เลือกข้อที่ 1 ก็อย่ารับคนนั้นเข้าทำงานเลย

7. ใช้อาวุธทั้งมวล
ถ้าคุณพบคนที่คิดว่าใช่ จงใช้อาวุธทั้งหมดที่มี เพื่อให้คนนั้นตัดสินใจทำงานกับคุณ แน่นอนว่า ไม่ใช่แค่เงินเดือน สวัสดิการ หุ้นส่วน ฯลฯ แต่เป็นแรงบันดาลใจที่คุณมีให้กับผู้ที่สนใจทำงานกับคุณ แรงบันดาลใจที่จะเปลี่ยนแปลงโลก หรือ สร้างสิ่งที่ยิ่งใหญ่

แน่นอนว่า รวมถึงการใช้อาวุธนั้น ทำลายโอกาสที่เธอจะตัดสินใจทำงานในบริษัทอื่นที่ใกล้เคียงกับคุณด้วย

8. กระจายไปยังทุกคนที่ตัดสินใจ
การตัดสินใจทำงานในที่ใดๆ มักไม่ได้เกิดขึ้นเพียงลำพัง คุณควรเกลี้ยกล่อม เพื่อน พี่ น้อง ครอบครัว ฯลฯ ของผู้มาสมัครด้วย ไม่ว่าโดยตรง หรือผ่านทางผู้สมัครงาน

9. เสนอค่าจ้างทีหลัง
บริษัทอเมริกันส่วนใหญ่จะเริ่มเจรจาโดยส่งจดหมายเสนอเงินเดือนขั้นต้น ซึ่งสำหรับบางคน อาจจะเป็นการดูถูก ดังนั้น คุณควรคุยเรื่องเงินเป็นเรื่องสุดท้ายสำหรับการรับคนเข้าทำงาน

10. อย่าเพิ่งคิดว่าจบ
เมื่อพนักงานเริ่มต้นทำงานกับคุณ อย่าคิดว่ากระบวนการได้เสร็จสิ้น เพราะเมื่อพวกเค้ากลับบ้านตอนกลางคืน คุณอาจจะไม่ได้เห็นพวกเค้าอีกก็ได้ หากคุณไม่สามารถทำให้ความมุ่งมั่น และ ควารักในงาน นั้นดำเนินต่อไป

รูปจากคุณ stoll